Γ. Καραμπελιάς «25 μαθήματα ελληνικής ιστορίας» Μέρος 22ο: 1967-1974 Η Δικτατορία των Συνταγματαρχών και η καταστροφή της Κύπρου

🎙️(07/03/2026)

Είναι το 22ο μέρος από το ιστορικό αφιέρωμα podcasts «25 μαθήματα ελληνικής ιστορίας», βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του Γιώργου Καραμπελιά.

Ακούστε ολόκληρη τη σειρά εδώ         

                           *****************

Οι εργατικοί αγώνες, οι κινητοποιήσεις των αγροτών, οι φοιτητικές διαδηλώσεις και προπαντός το Κυπριακό απέδειξαν πως η μεταρρύθμιση που επιχειρούνταν το 1963-1964 δεν ήταν δυνατό να περιοριστεί σε έναν απλό εξωραϊσμό του καθεστώτος. Ακόμα και το «Κέντρο» καθίσταται «επικίνδυνο» διότι δεν μπορεί να ελέγξει τη λαϊκή κίνηση, αντίθετα μεταλλάσσεται εσωτερικά. Το φιλελεύθερο πείραμα οδηγείται σε αδιέξοδο και το Παλάτι υποχρεώνει την κυβέρνηση σε παραίτηση τον Ιούλιο του 1965.

Ένα μέρος των πολιτευτών του Κέντρου «αποστατεί» αλλά η μεγαλύτερη λαϊκή κινητοποίηση στην ελληνική ιστορία, μετά την Αντίσταση και την Κατοχή, δεν επιτρέπει την αποσύνθεση της Ένωσης Κέντρου, αντίθετα την ωθεί προς τα αριστερά. Το «καθεστωτικό» έχει τεθεί αντικειμενικά, και θέτει ταυτόχρονα και το ζήτημα της εξάρτησης και συνολικά του «κράτους της δεξιάς» ως κατασταλτικού τύπου μορφή ηγεμονίας.

Αυτή η νέα πλειοψηφική συμμαχία, συνιστούσε έγκλημα καθοσιώσεως για τον στρατό, το Παλάτι, τους Αμερικανούς. Τρομοκρατημένοι επιλέγουν μια πολιτική συντήρησης του εμφυλιοπολεμικού κράτους, που είχε ως απόληξη τη δικτατορία του 1967. Το παλαιό καθεστώς, επιχειρώντας να ανακόψει τη διαδικασία  ανατροπής του, μετέβαλε σε κυβέρνηση τους βασανιστές της Μακρονήσου, τους στρατοδίκες, τους δωσίλογους, τους επαρχιακούς δικηγόρους και τους πράκτορες των ποικίλων υπηρεσιών, επιστρέφοντας στην εμφυλιοπολεμική μήτρα του βαθέως κράτους.

Στις 21 Απριλίου 1967, λοιπόν, και ενώ είχαν προκηρυχθεί εκλογές για τις 28 Μαΐου, που προοιωνίζονταν μια σαρωτική νίκη της «Ανδρεϊκής» σοσιαλίζουσας πτέρυγας της Ένωσης Κέντρου, μια ομάδα αξιωματικών του στρατού, υπό την ηγεσία του ταξίαρχου Στυλιανού Παττακού και των συνταγματαρχών Γεωργίου Παπαδόπουλου και Νικόλαου Μακαρέζου, κατέλαβε την εξουσία. Οι πραξικοπηματίες έθεσαν σε εφαρμογή έκτακτο σχέδιο του ΝΑΤΟ με το κωδικό όνομα «Προμηθεύς», που προβλεπόταν σε περίπτωση κομμουνιστικής εξέγερσης ή Σοβιετικής εισβολής.

Το πραξικόπημα, εάν δεν οργανώθηκε απ’ ευθείας από τις ΗΠΑ, πάντως είχε την αμέριστη υποστήριξή τους. Στις 23 Ιανουαρίου 1968, ο πρόεδρος Λύντον Τζόνσον με  επιστολή του αποκαθιστούσε πλήρως τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ενώ το 1969 ο πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον δέχτηκε τον Παττακό στον Λευκό Οίκο ...

https://www.newshub.gr 

Μας τιμάτε εαν κάνετε εγγραφή
στο κανάλι μας στο Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCgI7vd72xX-ZNWb_x7zzWJg
στη σελίδα μας στο facebook: https://www.facebook.com/newshub.gr
στη σελίδα μας στο twitter: https://twitter.com/NewshubG
στη σελίδα μας στο  instagram: https://www.instagram.com/newshub.gr/
στη σελίδα μας στο Tik Tok:  https://www.tiktok.com/@newshub.gr