ทีละเรื่อง ทีละภาพ EP. 22: ซอกแซกอาเซียน SS2 EP22 ทำไมมี นครวัดจำลอง ที่วัดพระแก้ว

เมื่อไปเยี่ยมชมวัดพระศรีรัตนศาสดาราม หรือวัดพระแก้วในกรุงเทพมหานคร จะพบแบบจำลองของ "ปราสาทนครวัด" ตั้งอยู่บริเวณมุขด้านเหนือของปราสาทพระเทพบิดร แบบจำลองนี้มีรายละเอียดที่ประณีตและมีประวัติความเป็นมาที่น่าสนใจ ซึ่งเชื่อมโยงกับพระราชดำริของรัชกาลที่ ๔ ในปี พ.ศ. ๒๔๐๒ ที่ทรงมีความคิดจะย้ายปราสาทเขมรเข้ามายังกรุงเทพฯ เพื่อเป็นเกียรติยศแก่ราชอาณาจักรไทย

.

พระราชดำริดังกล่าวได้เริ่มต้นจากการที่รัชกาลที่ ๔ โปรดให้พระสุพรรณพิศาล ขุนชาติวิชาไปสำรวจที่เมืองหลวงพระนครธม พระนครวัด และเมืองพุทไธสมันในกัมพูชา ซึ่งพบว่าเพียงปราสาทผไทตาพรหมที่สามารถรื้อและนำกลับมาประกอบใหม่ได้ แต่เมื่อดำเนินการตามแผนแล้วก็เกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิด คือมีชาวเขมรประมาณ ๓๐๐ คนโจมตีและฆ่าผู้ที่รื้อปราสาท ซึ่งทำให้รัชกาลที่ ๔ ทรงยกเลิกพระราชดำริในการย้ายปราสาท

.

แม้จะล้มเลิกแผนการนี้ไป แต่ความงามของศิลาปราสาทยังคงตราตรึงในพระราชหฤทัยของรัชกาลที่ ๔ จึงโปรดให้สร้างแบบจำลองปราสาทนครวัดที่วัดพระศรีรัตนศาสดารามในปี พ.ศ. ๒๔๑๐ และโปรดให้สร้างจำลองปราสาทไผทตาพรหมที่พระนครคีรี (เขาวัง) จังหวัดเพชรบุรี โดยเรียกว่า "พระปรางค์แดง" ซึ่งสร้างด้วยศิลาแลงสีแดงเพื่อเลียนแบบสถาปัตยกรรมเขมร