Từ Bocelli đến Manzanero : Thời gian chưa đành "Vĩnh biệt tình ta"

Thời kỳ cực thịnh của phong trào sáng tác nhạc bolero đã đánh dấu sự trỗi dậy của 4 tài năng hàng đầu tại Mêhicô. Thuộc vào nhóm Tứ Quý, Armando Manzanero (1934-2020) được xem là thế hệ tác giả lãng mạn đầu tiên của Mêhicô thời hậu chiến. Ông cũng là một trong những ca sĩ kiêm nhà soạn nhạc thành công nhất của châu Mỹ La Tinh.

Sinh trưởng tại Mérida, bang Yucatán, Armando xuất thân từ một gia đình nghệ sĩ người Maya : thân phụ là ca sĩ kiêm tác giả Santiago Manzanero, còn thân mẫu Juanita Canché chơi đàn ghi ta 8 dây (jarana jarocha), một nhạc cu truyền thống của bang Veracruz.

Năm lên tám, ông được song thân cho vào học trường năng khiếu âm nhạc và mỹ thuật (Escuela de Bellas Artes) và sau đó ông được đào tạo nhiều năm, rồi tốt nghiệp nhạc viện thành phố Mexico. Armando bắt đầu sáng tác rất sớm, giai điệu đầu tiên (Nunca en el Mundo / Chưa bao giờ có trên thế giới), sáng tác ở tuổi 15 cho thấy dù còn non tuổi đời, nhưng tay nghề sáng tác của ông đã chín muồi.

Vào năm 16 tuổi, Armando Manzanero vào nghề với tư cách là một nghệ sĩ chơi đàn dương cầm chuyên nghiệp. Bảy năm sau, ông trở thành nhạc sĩ trẻ tuổi nhất (23 tuổi) được hãng đĩa CBS International tuyển làm giám đốc nghệ thuật, đồng thời quảng bá âm nhạc cho công ty. Nhờ ký được hợp đồng này, Armando Manzanero trở thành nghệ sĩ hoà âm và chơi đàn piano cho nhiều nghệ sĩ nối tiếng tại Trung-Nam Mỹ như Pedro Vargas, Lucho Gatica hay Raphael ...... Sau vài năm đi biểu diễn cùng với các nghệ sĩ trứ danh, Armando theo đề nghị của một giám đốc điều hành hãng đĩa RCA Victor vào năm 25 tuổi, thu âm album đầu tiên gồm những bản nhạc tình, được đặt tên là "Mi Primera Grabación" (Đĩa ghi âm đầu tiên của tôi).

Có thể nói là sở trường sáng tác và hòa âm của Armando Manzanero đã tạo ra một âm thanh mới trong bối cảnh sáng tác đầu những năm 1960, ông tạo ra một lối tiếp cận khác với dòng nhạc bolero, lãng mạn mà không ủy mị, lưu luyến mà không hoài cổ, nhờ vậy ông đã giúp hiện đại hoá thị trường âm nhạc ở châu Mỹ La Tinh.

Vào năm 1965, ông giành giải nhất tại Liên hoan ca khúc tiếng Tây Ban Nha ở Miami với bài hát "Cuando estoy contigo" (Khi ta bên nhau). Môt trong những bài hát nổi tiếng của ông "Somos Novios" được Sid Wayne (nhà chuyên soạn nhạc cho Elvis Presley) phóng tác sang tiếng Anh với lời mới. Phiên bản "It's Impossible", được Elvis Presley cũng như Perry Como trình bày, nhận đề cử giải Grammy vào năm 1970. Nhiều thập niên sau đó, đến phiên Andrea Bocelli ghi âm lại một phiên bản để đời.

Với khoảng 20 album phòng thu và hơn 500 ca khúc đủ loại kể cả nhạc phim và serie truyền hình, Armando Manzanero được xếp vào hàng Tứ Qúy, bên cạnh các tên tuổi lớn thành công ở nước ngoài như

Agustín Lara, María Grever hay Luis Demetrio ..... Vào năm 1993, ông từng được tạp chí Billboard của Mỹ trao tặng giải thưởng đề cao ngòi bút sáng tác xuất sắc. Một thập niên sau đó, Armando Manzanero lại nhận được Giải thưởng Grammy tại Hoa Kỳ vinh danh thành tựu sự nghiệp. Từ năm 2011 cho đến khi ông qua đời vào năm 2020 (86 tuổi) ông là chủ tịch của Hiệp hội các Tác giả và Nhà soạn nhạc Mêhicô. Armando đã tham gia ban điều hành hiệp hội này từ nhiều thập niên trước, nhằm bảo vệ bản quyền của các nhạc sĩ Mêhicô trên thị trường quốc tế.

Trong số những nhạc phẩm được biết đến nhiều nhất của Armando Manzanero, có giai điệu "Adoro" do chính ông sáng tác và thu âm vào năm 1967. Bài hát này ban đầu thành công rực rỡ ở châu Âu và Nam Mỹ. Bài hát sau đó đã được phóng tác sang nhiều ngôn ngữ, trong đó có tiếng Ý, Phần Lan, Thổ  Nhĩ Kỳ cũng như hai phiên bản tiếng Anh "I Adore You" của Andra Willis và của Sunny Skylar. Ngoài ra, Armando còn thực hiện bản ghi âm mới vào năm 2001 cho bộ đĩa "Duetos I & II" gồm những bản song ca với nhiều giọng ca lừng danh như Lolita Flores, Alejandro Sanz, Carlos Cuervas .....

Còn trong tiếng Việt,  bài này từng được nhạc sĩ Phạm Duy phóng tác thành nhạc phẩm "Vĩnh biệt tình ta" vào năm 1988, chủ yếu dựa vào phiên bản tiếng Anh "I Adore You", nhiều hơn là nguyên tác tiếng Tây Ban Nha. Lời Việt phản ánh chương cuối của một chuyện tình : tình chỉ còn giá băng của mùa tuyết rơi ..... cạn khô nửa đời rước ta vào đó thôi.

Còn nguyên tác tiếng Tây Ban Nha phản ánh giai đoạn mới gặp nhau trong tình yêu lứa đôi, khi đam mê còn rạo rực như muôn ánh sao trời, hai vầng nhật nguyệt sáng chói. Phiên bản ghi âm đầu tiên là của danh ca Ngọc Lan trong loạt album với chủ đề “Những tình khúc bất tử”. Còn phiên bản thu âm gần đây nhất là của nam ca sĩ Quang Dũng.