آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز • بهمن رجبی

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۱۵ آبان ۱۴۰۴

copyright ©Deutsche Welle

در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از بهمن رجبی، بنیان‌گذار مکتب نوین تنبک‌نوازی یاد کرده‌ایم که به تازگی درگذشت. او منتقدی جدی در عرصه موسیقی بود که در طول زندگی‌اش با فرازونشیب‌های سیاسی و اجتماعی مختلفی روبه‌رو شد.

بهمن رجبی متولد هفتم اسفند سال ۱۳۱۸ در رشت بود که با حمایت‌های مادرش در سال ۱۳۲۸ در کلاس‌های استاد حسین تهرانی شرکت کرد.

خود در مصاحبه‌ای که دو سال پیش از درگذشتش انجام داده بود، از خاطره حضور در این کلاس و دیدار با استاد حسین تهرانی گفته بود اما رجبی بیش از هر استادی، زندگی هنری خود را مدیون امیرناصر افتتاح، دیگر استاد تنبک‌نوازی‌می دانست.

او در سال ۱۳۴۳ با امیرناصر افتتاح، تاثیرگذارترین فرد در زندگی‌اش آشنا شد و نزد او به یادگیری و نوازندگی پرداخت.

رجبی اما یکی از اساتید تنبک‌نوازی بود که بسیار برای اعتلای این هنر تلاش کرد و کتاب‌ها و مقالات مختلفی برای این ساز به رشته تحریر در آورد.

او همچنین بسیاری از حرکت‌های تنبک که توسط نوازندگان قدیمی ابداع شده بود را اصلاح و بازنویسی کرد.

یکی از مهم‌ترین خدمات رجبی در عرصه تنبک‌نوازی، کوشش برای مستقل کردن دو دست نوازنده بود که تنبک‌نواز را قادر به اجرای ریتم‌های پیچیده‌تر می‌کرد و البته از ۱۱ نوع ریزی که به تکنیک‌ نوازندگی این ساز اضافه کرد نیز باید حتما یاد کرد.

رجبی حتی به تنبک هم اکتفا نکرد و روی ضرب زورخانه هم تحقیق کرد که در قطعه "سواران دشت امید" ساخته حسین علیزاده مورد استفاده قرار گرفت.

از بهمن رجبی همچنین به عنوان هنرمندی عصیانگر با نگرشی انتقادی یاد می‌شود که همواره خلاف‌جهت حرکت می‌کرد. 

در طول زندگی‌اش با فرازونشیب‌های سیاسی و اجتماعی روبه‌رو شد و در دهه ۱۳۶۰ نیز چند سال را در زندان گذراند. 

او به‌صراحت از جریان‌های هنری و فرهنگی انتقاد می‌کرد و درباره برخی استادان موسیقی ایرانی نیز نظرات بحث‌برانگیزی بر زبان ‌آورد.

بهمن رجبی به خاطر عارضه قلبی در ۱۹ شهریور سال جاری در تهران درگذشت.